Wąwozy Dades i Todra w Maroku

Krajobraz Dades jest utkany z dwóch barw – zieleni doliny i czerwieni gór, kolory zaś wydają się nieprawdopodobnie głębokie, nasycone afrykańskim słońcem. Surowe warowne kasby trwaja na tle fantastycznych form skalnych. 

Krajobraz doliny Dades w Atlasie Wysokim zapiera dech w piersiach.
Wędrówkę wzdłuż rzeki Dades rozpoczyna się zwykle w Boumalne, w niewielkim miasteczku słynącym z uprawy róż i związanego z tą uprawą perfum. Warto tu przyjechać w czasie wiosennego święta różanych pączków i odwiedzić pobliską Dolinę Róż.
Do doliny Dades wiedzie bita górska droga kierująca się ku północy. Z każdą chwilą widoki stają się coraz piękniejsze. Błękitne wody rzeki nawadniające pola i łąki sprawiają, że dolina jest oazą soczystej zieleni wśród suchych zboczy górskich. Na brzegach rzeki codziennie widzi się berberyjskie kobiety robiące pranie. Wioski z których przybyły, w niczym nie przypominają alpejskich idyllicznych odpowiedników – to „ksary”, zwane tez „tighermatine”, czyli ufortyfikowane osady typowe dla tego regionu. W niesamowitej scenerii w pofałdowanych w zawiłe wzory skał bazaltowych, zwanych z tego powodu „mózgiem Atlasu”, rozłożyła się wioska Ajt Arbi.
Uwagę przykuwają niezwykłe formacje zerodowanych skał wulkanicznych o miękkich plastycznych kształtach, zwane przez miejscowych „wzgórzami ludzkich ciał”. Kilometrowej długości wąwóz zacieśnia się coraz bardziej.. Pionowe ściany skalne opadają niekiedy wprost w wody rzeki, a na wąskiej drodze z trudem mijają się dwie osoby. W czasie burz i powodzi miejsca te są bardzo niebezpieczne.
W skałach można odnaleźć jaskinie pełne pięknych stalaktytów oraz liczne skamieniałości i amonity, z których słynie Atlas Wysoki. Z przełęczy nad otwierającymi się tu i ówdzie bocznymi wąwozami roztaczają się przepiękne widoki na dno doliny. Tam, gdzie wąwóz się rozszerza, pojawia się zaraz kratownica poletek. Droga dociera w końcu do Msemir, niewielkiego sennego miasteczka ożywiającego się co sobotę z powodu gwarnego targu. Miejsce to było niegdyś świadkiem ważnego wydarzenia - nastąpiło tu zawiązanie federacji pomiędzy dwoma zaciekle walczącymi plemionami nomadów, Haddidou i Merghad. Burzliwa historia i dzika natura współtworzą niezwykły klimat doliny.
Nieopodal doliny Dades znajduje się inny wąwóz zwany Todra (Todhra), zamieszkany niegdys przez marokańskich Żydów. Krajobraz jest tu jeszcze bardziej surowy, a ogromne trzystu metrowe ściany skalne zamykające wąskie dno doliny są rajem dla wspinaczy. Groźny widok łagodzą liczne gatunki ptaków zakładające tu gniazda, m.in. skowronki, pleszki angielskie, stepówki, myszołowy i sokoły, a także przechadzające się po półkach skalnych niezliczone stada kóz.


698 165 466
690 988 696






Źródło: „Cuda Świata”


Jezioro Czad



 Pięćdziesiąt lat temu Jezioro Czad było czwartym co do wielkości jeziorem w Afryce. Jego powierzchnia wynosiła 25 tyś. km2 i obejmowała nie tylko zachodnią część Czadu ale także okolice Nigru, Nigerii i Kamerunu. Podejrzewa się, że jest ono pozostałością po morzu śródlądowym, które ok. 4000 r. p.n.e. zajmowało obszar 400 tyś km2. Obecnie ze względu na znikome opady i pustynnienie przyległych obszarów, jezioro dramatycznie wysycha i w całości mieści się w granicach Czadu.
Jezioro jest płytkie, osiąga od 1,5 do 7 m głębokości, a jego liczne wyspy i przybrzeżne równiny stanowią dom dla krokodyli oraz ptaków. Otoczone jest bagnistą roślinnością, w której przeważają trzciny i papirus, stosowane do budowania kanoe. Niektóre z wysp są zamieszkiwane i stanowią bazy wędkarskie, choć w ciągu 40 lat całoroczny połów ryb zmniejszył się o 80%. Jezioro znane jest z produkcji naturalnej sody, dzięki której woda utrzymuje świeżość. Jednak w jeziorze nie można się kąpać ze względu na obecność pasożytów bilharcjozy.

Jezioro jest głównym źródłem wody dla 10 mln ludzi. Istnieje kilka projektów, żeby zasilić Czad kierując w jego stronę okoliczne rzeki i jeśli nie zostaną one wdrożone jezioro zniknie z powierzchni ziemi jeszcze przed końcem tego wieku.




Źródło: „501 najwspanialszych cudów natury”

Balaton

 Jezioro Balaton znajduje się 80 km na południowy-zachód od Budapesztu. Jest największym jeziorem środkowej Europy. Ma 77 km długości i zajmuje obszar o powierzchni  592km2. Węgry nie mają dostępu do morza, więc 170-kilometrowa linia brzegowa jeziora to znakomity substytut nadmorskiego kurortu. Wspaniałe plaże, bezpieczne kąpieliska, czysta woda i temperatury w granicach 25 st. sprawiają, że jest to idealne miejsce na spędzenie wakacji. Wiejska okolica doskonale nadaje się na piesze wycieczki i jazdę na rowerze, a pobliskie miasta i wsie przesiąknięte są historią. Jezioro leży w samym sercu regionu uprawy winorośli, co dodaje mu osobliwego uroku.
Południowe wybrzeże to nieprzerwana plaża z dostępnymi dla wszystkich kąpieliskami i restauracjami. Jest to odpowiednie miejsce dla rodzin z dziećmi. Łagodne zejście do jeziora daje możliwość  bezpiecznej zabawy w wodzie. Na południowym-zachodzie znajduje się Mały Balaton, chroniony przez obszar bagienny, będący rezerwatem ptaków.

Nad północnym brzegiem jeziora woda jest znacznie głębsza i jest to obszar dużo bardziej rozwinięty. Utworzono tu Park Narodowy Pogórza Balatonu o pięknym krajobrazie wyżynnym. Są tu lasy, wąwozy i łąki ukształtowane na skutek aktywności wulkanicznej. Godny jest także uwagi półwysep Tihany, na którym znajduje się opactwo benedyktyńskie i kościół z dwoma wieżami. Półwysep posiada także swoje własne jezioro i stożek gejzeru. Natomiast w miejscowości Badacsony warto zobaczyć niezwykłe uśpione wulkany. Balatonfured słynie z uzdrowisk, a Heviz z największego w Europie jeziora termalnego. Na zachodzie, urocze uniwersyteckie miasteczko Kaszthely zapewnia niezapomniane widoki.




Źródło:  „501 najwspanialszych cudów natury”

Fala powrotna na rzece Severn


Severn Bore to gwałtowna fala powrotna, kształtująca się na rzece Severn. Jest to najdłuższa rzeka Wielkiej Brytanii. Ma 350 km i wypływa z regionu środkowej Walii. Przepływa przez miasta Shrewsbury Worcester, Gloucester i wpływa do Kanału Bristolskiego. Fala rwie się w przeciwną stronę niż naturalny bieg nurtu. W czasie przypływu skaliste brzegi ograniczają ruchy wody, a uskoki na dnie rzeki zatrzymują jej bieg. To prowadzi do uformowania potężnego wału wodnego.
Wysokość fali jest nieprzewidywalna i zależy przede wszystkim od siły oraz objętości przypływu. Wpływ na jej wysokość mają także ilość wody w rzece, warunki pogodowe i kierunek wiatru. Silne wiatry znad Atlantyku znacząco zwiększają jej rozmiar. Najpotężniejsze fale powstają w okresie obfitego przypływu, czyli podczas pełni i nowiu księżyca. Najwyższe wały wodne można zaobserwować od lutego do kwietnia oraz od sierpnia do października, a więc w czasie wiosennego i jesiennego zrównania. Rekordowa wysokość fali wynosiła 2,75 m.

To fenomenalne zjawisko najlepiej widoczne jest na odcinku pomiędzy Minsterworth a Lower Parting, gdzie fala nabiera prędkości i nasila się w ryk wody. Ci którzy żyją i pracują w pobliżu rzeki doskonale znają charakterystyczny odgłos zbliżającego się przypływu. Około dwunastu razy w ciągu roku fala jest na tyle duża, że można na niej surfować. Dave Lawson, miejscowy surfer ustanowił rekord, przepływając na fali powrotnej odległość dziewięciu kilometrów.





Źródło: „501 najwspanialszych cudów natury”

Wyspy Galapagos


Wyspy Galapagos to mały archipelag, należący do Ekwadoru. Znajduje się na 965 km na zachód od wybrzeża Południowej Ameryki. Zjawiska zaobserwowane na archipelagu posłużyły do podparcia teorii ewolucji Karola Darwina. Grupa 13 głównych wysp, 6 wysepek i 107 skał wynurzających się z wody, ma pochodzenie wulkaniczne.
Głównymi mieszkańcami lądu są legwan galapagoski i żółw słoniowy. Pośród gniazdujących tu ptaków znajdują się głuptak niebiesko- i czerwononogi, albatros, kormoran nielotny, flaming różowy, fregata wielka, pingwin równikowy i zięba Darwina.

Równie bogaty jest tutaj podwodny świat, który zamieszkują lew morski galapagoski, wydra morska i legwan morski.
Mimo przynależności do światowego dziedzictwa UNESCO, wyspy te wciąż są zagrożone przez rosnąca liczbę mieszkańców. Człowiek sprowadził tu kozy, koty i psy, a także prowadzi intensywne połowy. Rząd Ekwadoru narzucił surowe zasady dotyczące przemysłu turystycznego. Ogromna liczba turystów niszczyła wyspy i ich naturalne środowisko. Obecnie każdej wycieczce musi towarzyszyć przewodnik z certyfikatem parku narodowego.

Te nadzwyczajne choć delikatne wyspy są skarbem całego świata.
























Źródło: „501 najwspanialszych cudów natury”

Aconcagua


Cerro Aconcagua (6960mnpm), jest najwyższą góra na półkuli zachodniej, wyższą o 766m od Mount Kinley na Alasce, której wierzchołek jest najwyżej położonym punktem w Ameryce Północnej. Leży ona w Andach Argentyńskich, w odległości 112km od miasta Mendoza. Jej zachodnia część znajduje się w Chile, na północ od stolicy, Santiago. Wzdłuż jej południowego zbocza ciągnie się jedna z najważniejszych przełęczy w Andach, przełęcz Uspallata. W 1902 roku, dla upamiętnienia porozumienia granicznego między Argentyną i Chile, wzniesiono na niej figurę Chrystusa.




698 165 466
690 988 696

Ha Long - Wietnam


Ta piękna zatoka jest jednym z najwspanialszych cudów natury w Azji. Nieziemska kombinacja wody, nieba i skał wygląda jak dzieło sztuki, stworzone ręką  genialnego artysty. Ha Long oznacza „miejsce, gdzie smok schodzi do morza”. Według legendy, w okresie chińskiej inwazji, na ziemię przyleciały smoki. Wypluły do morza perły, które w zetknięciu z wodą zamieniły się w skały. Tak utworzona bariera zatrzymała najeźdźców, którzy rozbijali o nią statki.
Ha Long to odnoga zatoki Tonkińskiej, leżąca w pobliżu granicy z Chinami. Na jej powierzchni rozsianych jest ok. 2000 wysp, które stanowią pozostałość po górskim paśmie, zatopionym przez morze. Skały pokryte są nieprzeniknioną dżunglą, a ich fantazyjne kształty powstałe na skutek nieustannej erozji  znajdują oddźwięk w nazwach, takich jak Słoń, Wylegujący się bawół czy Walczący kogut.


Na wielu wyspach znajdują się jaskinie i groty. Największa jest Hang Dao Go, która składa się z trzech komnat. Pierwsza z nich ma 20 m wysokości i jest na tyle duża, ze mogłaby pomieścić naraz 3000 osób. W rejonie zatoki znajduje się kilka stanowisk archeologicznych, gdzie odnaleziono mnóstwo artefaktów z okresu neolitu. Obszar ten nazywany jest niekiedy „kulturą Ha Long”. Tutejsze rybackie społeczności mieszkają na łodziach lub na bambusowych tratwach, a ich źródłem utrzymania jest 450 gatunków skorupiaków oraz 200 odmian ryb, które pływają w czystych wodach zatoki.
Ha Long została umieszczona na liście światowego dziedzictwa UNESCO.





Źródło: 501 najwspanialszych cudów natury”

Góra Oliwna

     Skalista, zbudowana z wapienia Góra Oliwna wznosi się nad wschodnią częścią Jerozolimy – Starym Miastem i doliną Cedronu. Jest ona dla wyznawców religii mojżeszowej i chrześcijan świętym szczytem. , tradycyjnym żydowskim miejscem pochówku. Uważa się, że właśnie tu nastąpiło Wniebowstąpienie Jezusa Chrystusa. Tuz obok znajduje się Ogrójec.
     Góra Oliwna była miejscem świętym już za czasów Salomona i Davida, a od IV stulecia powstało tu wiele chrześcijańskich kościołów i świątyń. Składa się ona z trzech szczytów, z których południowy (808m) jest uważany za właściwą Górę Oliwną. Najbardziej wysunięty na północ Scopus (818m) jest najwyższym z trzech szczytów.



698 165 466
690 988 696

Bora Bora

  Bora Bora to jedna z wysp Towarzystwa w Polinezji Francuskiej. Powstała z wulkanicznego stożka, który niemal w całości otoczony jest prostokątną rafą. Wyjątkowość wyspy ukryta jest w prostym pięknie. Jej plaże zostały uformowane z białego piasku, a kolor laguny ma błękitny odcień. Koralowe rafy zamieszkuje całe mnóstwo różnorodnych ryb, krabów i małży, ale najlepszym miejscem do obserwowania morskiego życia są otwarte przestrzenie oceanu, gdzie pływają barakudy, tuńczyki, lucjany czerwone oraz kilka gatunków płaszczek. Można tu zobaczyć także żarłacze czarnopłetwe i żółte oraz żółwie. W okresie od sierpnia do października w rejony te migrują humbaki.
Przy brzegu wyspy można uprawiać wszelkie sporty wodne, a chaty na palach i cień rzucany przez palmy, to idealne miejsce do odpoczynku. Łodzie z przeszklonym dnem pokazują podwodny świat na dnie laguny, a największą popularnością cieszą się wycieczki połączone z karmieniem rekinów i płaszczek.
Na lądzie najlepszym środkiem transportu jest rower. Do innych rozpowszechnionych rodzajów aktywności należy jazda konna i wspinaczka na bliźniacze, wulkaniczne szczyty, skąd rozpościerają się wspaniałe widoki na lagunę.






Źródło: „501 najwspanialszych cudów natury”

Morning Glory



Małe miasteczko Burketown, nad zatoką Karpentiara, to najlepsze miejsce do obserwowania chmury znanej jako Morning Glory. Każdego roku, we wrześniu i w październiku, zjeżdżają się tu tysiące ludzi, żeby zobaczyć to oszałamiające zjawisko. Burketown przyciąga zwłaszcza pilotów szybowców, którzy marzą o tym, aby przelecieć nad potężnym obłokiem. Do końca nie wiadomo, co tak naprawdę wywołuje ten meteorologiczny fenomen. Morning Glory może mieć nawet 1000 km długości, 1 – 2 km wysokości i poruszać się z prędkością
40 km/h. Najbardziej spektakularny widok można podziwiać kiedy zaczyna świtać, a ciemne kłęby chmur, zawieszone tuż nad horyzontem, zdają się nacierać na obserwujących je ludzi.
Lokalni Aborygeni nazywają zjawisko „yippipee” i twierdzą, że jest ono zapowiedzią złej pogody. Mieszkańcy Burketown zauważyli, że Morning Glory poprzedza nadmorska bryza i duża wilgotność.

Piloci szybowców twierdzą, ze lot nad chmurą jest jak surfowanie. Stanowi powietrzny odpowiednik fali odpływowej, gdzie zamiast grzbietu spiętrzonej wody, ujarzmia się potężny zwój chmury. Prąd powietrza na froncie obłoku pozwala dłużej utrzymać się na danej wysokości. Najlepsi piloci potrafią latać na całej długości Morning Glory, niemalże dotykając jej skrzydłami.




Źródło: "501 najwspanialszych cudów natury"